Alergologia to dziedzina medycyny, która bada przyczyny reakcji alergicznych, mechanizmy ich rozwoju, przebieg choroby, obraz kliniczny i możliwe powikłania.
Alergia jest nadwrażliwą reakcją układu odpornościowego na wielokrotne narażenie na czynniki drażniące (alergeny). Czynnikami przyczyniającymi się do rozwoju alergii mogą być takie substancje, jak na przykład sierść zwierzęca lub ślina, produkty żywnościowe, barwniki, konserwanty, pleśnie, pyłki i soki roślinne, kurz, owady, leki, światło słoneczne i inne.
Czynniki wywołujące reakcje alergiczne
Wnikanie czynnika drażniącego do organizmu ludzkiego powoduje, że immunoglobulina IgE jest uwalniana w celu zwalczanie alergenu. Po wykryciu alergenu IgE wchodzi w kontakt z komórkami, które mają histaminę, to znaczy składnik celem, którego jest eliminowanie substancji drażniącej. W przypadku zaistnienia reakcji alergicznej dochodzi do takich reakcji jak:
Skurcz mięśni gładkich
Rozszerzenie naczyń włosowatych
Wzrost ciśnienia.
Powszechne rozpowszechnienie chorób alergicznych zamieniło alergie w globalny problem medyczny i społeczny. Szczególnie niepokojący jest wzrost chorób alergicznych u dzieci. Wśród czynników wyzwalających rozwój alergii szczególnie ważne są:
Degradacja środowiska, w tym z powodu katastrof środowiskowych
Intensywny rozwój wszystkich rodzajów przemysłu bez wystarczającej zgodności ze środkami ochrony środowiska
Niekontrolowane stosowanie leków
Stosowanie zamienników mleka matki do karmienia niemowląt
Zmiana charakteru żywienia
Pojawienie się nowych alergenów.
Objawy
Główne objawy chorób alergicznych obejmują:
Kaszel
Ataki utrudnionego i / lub świszczącego oddechu
Zaczerwienienie oczu i łzawienie
Przekrwienie błony śluzowej nosa i katar
Wysypka i swędzenie
Obrzęk warg, języka, gardła, dowolnego obszaru skóry – obrzęk Quinckego
Częste przeziębienia
Częste nawroty zakażenia opryszczkowego
Zaostrzenie infekcji wirusem brodawczaka ludzkiego wraz z pojawieniem się nowych formacji w różnych częściach ciała
Przewlekłe grzybice płytki paznokcia, skóry dłoni i stóp
Atonia mięśni, zespół chronicznego zmęczenia, senność
Wahania temperatury ciała niespowodowane wcześniej zdiagnozowanymi chorobami
Ból i zapalenie stawów, często w połączeniu z innymi objawami alergii.
Nasilenie tych objawów często zakłóca zwykły tryb życia, zmniejsza wydajność, a choroby alergiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny, stanowią bezpośrednie zagrożenie dla życia ludzkiego.
Kiedy do alergologa?
Z jakimi schorzeniami trzeba zgłosić się do alergologa?
Lekarz alergolog zajmuje się diagnozowaniem, leczeniem i zapobieganiem rozwojowi reakcji alergicznych spowodowanych dysfunkcją układu odpornościowego. Z powodu takich zaburzeń dochodzi do wystąpienia takich chorób jak:
Alergiczne zapalenie spojówek i / lub nieżyt nosa
Astma oskrzelowa
Atopowe zapalenie skóry
Wypryski
Pokrzywka
Stany niedoboru odporności itp.
W ostatnich dziesięcioleciach coraz więcej osób zaczęło doświadczać tak zwanej epidemii nowego czasu tzn. alergii. Naukowcy szacują, że około 30% światowej populacji cierpi na tę chorobę. Konieczne jest skonsultowanie się z alergologiem, jeśli wystąpią w/w objawy.
Jakie badania może zlecić alergolog?
Testy skórne płytkowe
Testy skórne punktowe – prick testy
Badanie krwi pod kątem określonych przeciwciał na alergeny
Testy alergologiczne są wykonywane przez alergologa w gabinecie zabiegowym. We Wrocławiu w klinice Soft Skin przeprowadzane są testy skórne płatkowe i testy skórne alergiczne punktowe, tzw. prick testy. Przy dodatnim wyniku, lekarz może wykonać odczulanie, które dostępne jest również w Soft Skin.
Testy skórne alergiczne – test płatkowy
Nasze środowisko zawiera ponad 3500 substancji chemicznych, które mogą powodować alergie w przypadku kontaktu ze skórą lub błonami śluzowymi.
W miejscu kontaktu z substancją (alergen kontaktowy) występuje swędzenie, pieczenie, wysypka. Jeśli alergen nie zostanie rozpoznany, a kontakt z nim nie zostanie przerwany, wówczas objawy stają się przewlekłe.Test płatkowy stosowany jest w przypadku podejrzeń alergii kontaktowych poprzez stosowanie plastrów z substancjami drażniącymi. Klinika Soft Skin we Wrocławiu przeprowadza ten rodzaj testu, ponieważ może on zidentyfikować większość alergenów kontaktowych.
Jak wykonywany jest test płatkowy naskórkowy?
Niewielką liczbę alergenów za pomocą specjalnych plastrów nakłada się na skórę co dwa lub trzy centymetry na dwa dni. Później w miejscu aplikacji obserwuje się reakcję skórną. Po 72 i 96 godzinach od czasu naklejenia plastra z alergenem mogą ujawnić się opóźnione kontaktowe reakcje skórne.Po zidentyfikowaniu alergenu dostarczane są szczegółowe informacje na temat miejsca występowania materiału i sposobu unikania kontaktu z nim. Testy płatkowe przeprowadzane są z dużą ilością alergenów i preparatów ich mieszanin.
Badania pokazują, że to właśnie te materiały najczęściej wywołują reakcje alergiczne. Są to metale (nikiel, kobalt, chromiany), konserwanty (parabeny, formaldehyd, metylochloroizotiazolinon), leki, aromaty, lanolina, barwniki, alergeny w gumie, propolisie itp. Jeśli ktoś podejrzewa alergię na produkty do pielęgnacji skóry (kosmetyki), próbki mogą być wykonane z produktów używanych przez pacjenta (kremy, makijaż, lakier do paznokci itp.).
Kiedy wykonuje się testy płatkowe?
Testy alergologiczne płatkowe wykonywane są, jeśli występuje podejrzenia reakcji alergicznej kontaktowej objawiającej się:
Chroniczne i swędzące zmiany skórne
Zaczerwienienie, łuszczenie i suchości skóry
Wyprysk potnicowy, czyli dermatoza objawiająca się swędzeniem i pojawieniem się pęcherzyków skórnych na dłoniach i podeszwach
Wyprysk mikrobowy objawiający się drobnymi plamkami oraz pęcherzykami, które zlewają się
Wyprysk hematogeny
Łojotokowe zapalenie skóry na twarzy, w obszarze mostka i między łopatkami
Zmiany skórne wywołane działaniem promieniowania UV.
W klinice dermatologii i medycyny estetyczne Soft Skin we Wrocławiu można skorzystać z konsultacji dermatologicznej i poddać się leczeniu zmian skórnych o różnym podłożu. Jeżeli ich przyczyną jest reakcja alergiczna, wykonane zostaną testy skórne i odczulanie.
Jak alergolog ocenia wyniki testu płatkowego?
Ocena testu płatkowego przeprowadzana jest w skali od 0 do 3+, przy czym dodatni wynik musi posiadać minimum dwa plusy. Jeżeli wynik zawiera 0, oznacza to że, reakcja uczuleniowa nie wystąpiła. Poza tym: jeden plus to rumień, dwa plusy rumień i grudki, trzy plusy rumień, grudki i pęcherzyki, obrzęk. Alergolog może również przeprowadzić próby eliminujące tzn. odczyny fałszywe i próby ujemne.
Testy alergiczne test Prick – punktowe
Testy alergologiczne są jedną z najbardziej niezawodnych i prostych metod badawczych w medycynie. Testy skórne tzw. test Prick służą do określania rodzaju i siły alergii. Punktowy test Prick wiąże się z wykonywaniem na skórze mikroskopijnych nakłuć. W tej chwili jest to najpopularniejszy test skórny do testów alergologicznych, lekarz nakłada krople różnych alergenów na przedramię w odległości 2-3 cm od siebie i wykonuje małe nakłucia na skórze. Ponadto kropla testowanej substancji, histaminy, jest nakładana obok alergenów.
Lekarz przy użyciu cienkiej igły nakłuwa miejsce z kroplą, przedostając się do powierzchownej warstwy skóry. Nałożona kropla z histaminą wywoła reakcję alergiczną, powstanie bąbel, swędzenie i zaczerwienie skóry. Jeśli nie wystąpi reakcja na histaminę, reakcja na alergen nie będzie możliwa, a wyniki będą widoczne po 15-20 minutach. Wynik określany jest w pięciostopniowej skali wyrażonej plusami. Oceny dokonuje alergolog. Jeżeli pojawiły się odczyny z 3 i 4 plusami dana osoba jest uczulona na konkretny alergen, 2 plusy to wynik wątpliwy i pacjent przechodzi dalsze badania. Jeżeli jest 1 plus lub 0 badana osoba nie jest uczulona.
Test Prick to technika in vivo, to znaczy, że ciało bezpośrednio kontaktuje się z alergenem, jest to test prowokacyjny, który pozwala określić alergie na konkretny produkt, konkretny alergen, ale nie na białka.Testy Prick są jedną z najbardziej tradycyjnych metod klasycznej alergologii, wyróżniają się szybkością, potrzeba tylko 20 minut, aby uzyskać wynik. Kolejną zaletą tej metody jest to, że można wziąć alergen specjalnie dla swojego kota i przetestować go. Najczęściej testy punktowe są przeprowadzane dla wykrywania alergii na pyłki roślin (krzewów, traw, chwastów, drzew) a także alergeny roztoczy, sierści zwierząt, grzybów pleśniowych. Ponadto pomagają w rozpoznaniu podłoża alergii pokarmowej. Test Prick jest bezpieczny i może być wykonany u dzieci od 4 roku życia.
Badanie krwi IgE
We krwi można określić całkowity poziom IgE i obecność określonych immunoglobulin. Całkowity poziom immunoglobuliny E (IgE) we krwi wskazuje na skłonność do alergii. Do potwierdzenia wyników testów skórnych stosuje się specyficzne badanie krwi IgE.
Przeciwciała przeciwko immunoglobulinie E (IgE) są substancjami wytwarzanymi przez organizm podczas reakcji alergicznej na określony alergen. Jeśli we krwi zostanie wykryty wysoki poziom swoistych IgE, istnieje odpowiedni wywiad, a następnie te dane razem pomagają potwierdzić alergiczny charakter choroby. Jednak nie zawsze zwiększony wynik wskazuje na składnik alergiczny. Wynik analizy laboratoryjnej powinien odzwierciedlać dane kliniczne i testy skórne na korzyść alergii. Natomiast ujemny wynik testu laboratoryjnego IgE w 90% wskazuje na brak uczulenia.
Metoda odczulania w alergologii
Główną zasadą walki z alergiami jest wykluczenie lub unikanie alergenu. Jednak nie zawsze jest to możliwe. Na przykład w przypadku sezonowych alergii, alergii na kurz domowy lub leki, których przyjmowanie jest konieczne ze względów zdrowotnych.Trudno jest również wyeliminować alergen związany z warunkami pracy lub przewidzieć ukąszenie owada. W tych opcjach leczenie alergii zgodnie ze standardowymi schematami nie zawsze wykazuje pożądaną skuteczność.
Jedną z alternatywnych metod leczenia chorób alergicznych, gdy alergen jest dokładnie zidentyfikowany, jest odczulanie (nadwrażliwość). Ta szczególna metoda polega na zmniejszeniu wrażliwości organizmu na prowokującą substancję poprzez wprowadzenie tej samej substancji. Zgodnie z obserwacjami programy odczulania są uzasadnione w leczeniu alergii na kurz domowy, naskórek i sierść zwierząt, pierze, z alergicznym nieżytem nosa spowodowanym przez rośliny kwitnące, pyłki zbóż lub grzyby, z zakaźną alergiczną postacią astmy oskrzelowej. W przypadku egzogennej astmy oskrzelowej metoda ta jest stosowana tylko wtedy, gdy inne schematy leczenia są nieskuteczne.
Istota metody odczulania
Głównym celem programu odczulania jest zmniejszenie wrażliwości organizmu na określoną substancję poprzez podskórne wstrzyknięcie tego alergenu z określoną częstotliwością i stopniowe zwiększanie dawki. Odporność przyzwyczaja się do tego alergenu i przestaje na niego gwałtownie reagować. Zastrzyki podaje się podskórnie, zwykle w przedramię.
Odczulanie we wrocławskiej klinice Soft Skin jest przeprowadzane pod ścisłym nadzorem lekarza przez 30 minut po wstrzyknięciu. Zgodnie z najczęściej stosowanym schematem, na początku leczenia alergen podaje się raz w tygodniu przez 7 tygodni, za każdym razem zwiększając dawkę. Dawka początkowa jest dobierana indywidualnie zgodnie z wynikami testów skórnych i biorąc pod uwagę historię choroby.
Po osiągnięciu maksymalnej dawki podtrzymującej odstęp między podaniami zwiększa się do 1 raz w ciągu 6 tygodni. Maksymalna dawka dla każdego pacjenta jest również indywidualna. Zwykle rozpoczyna się wprowadzanie alergenu rozcieńczonego 1: 100000 i osiągana jest dawka podtrzymująca 1: 100. Ważne jest, aby zrozumieć, że skuteczność metody jest wprost proporcjonalna do całkowitej dawki podanej substancji, to znaczy im wyższa całkowita dawka, tym wyższa wydajność.
Bardzo ważne jest, aby nie przerywać odczulania. Jeśli to konieczne, przerwanie kuracji (współistniejąca choroba, powikłania), schemat leczenia jest dostosowywany. Tak, więc podczas przerwy 3-4 tygodni podaje się alergen bez zwiększania poprzedniej dawki. Po 5 tygodniach przerwy wycofuje się o jedną dawkę, 6 tygodni o dwie itd. Wzór zmienia się również wraz ze wzrostem poziomu IgE u pacjenta (na przykład w okresie kwitnienia substancji alergennej) dawka nie wzrasta.
Czy odczulanie jest skuteczne w walce z alergią?
Jeszcze niedawno jedynym sposobem na pozbycie się alergii były leki antyhistaminowe i steroidy. Ale było to tylko eliminowaniem objawów. Z powodzeniem wprowadzono odczulanie, które jest metodą usuwającą przyczyny powstawania reakcji uczuleniowej. Skuteczność tej terapii jest uzależniona od postaci choroby, najlepsze efekty lecznicze osiągane są u osób posiadających alergię na owady, w przypadku kataru siennego. A także osoby cierpiące na całoroczny nieżyt alergiczny i chorzy na astmę uzyskują dobre wyniki po odczulaniu. Zarówno odczulanie i testy alergologiczne płatkowe i Prick można wykonać w komfortowych warunkach i pod opieką alergologa w klinice Soft Skin we Wrocławiu.
Testy alergologiczne wykonywane na zlecenie alergologa
Testy alergologiczne wykonywane są w przypadku podejrzenia reakcji alergicznej. Testy przeprowadza się w celu ustalenia indywidualnej wrażliwości osoby na różne alergeny.
Czym są testy alergiczne i komu są zalecane?
Testy alergiczne zlecane w przypadku takich chorób na tle alergicznym:
Astma oskrzelowa, której głównym symptomem są duszności
Katar sienny – może być przewlekły lub sezonowy, objawia się katarem, częstym kichaniem, odczuwaniem swędzenia i przekrwienia nosa
Alergia pokarmowa, której najczęstszym symptomem jest swędzenie i wysypka skórna
Alergiczny nieżyt nosa przejawia się w postaci kataru i zapalenia spojówek, czyli swędzenie, łzawienie i zaczerwienienie oczu
Alergia na leki przejawiająca się w postaci wysypki skórnej, obrzęku i swędzenia
Alergiczny stan zapalny skóry odczuwany, jako swędząca wysypka na skórze.
Jakie testy alergiczne skórne są wykonywane?
Do testów skórnych alergolog stosuje roztwory alergenów: zioła, pyłki, naskórek zwierząt, jad owadów, żywność, leki. Dostępne testy to:
Testy płatkowe – alergolog nasącza specjalną bibułkę alergenem lub nakłada alergen w formie pasty na specjalny plaster. Alergeny nakładane są na skórę w obszarze między łopatkami.
Prick-testy – krople alergenu są nakładane na skórę przedramienia, przez nie alergolog wykonuje nakłucia na głębokość 1 mm (przy wykorzystaniu jednorazowych igieł).
Sandra WierszyckaRejestratorka
Twoja skóra potrzebuje wsparcia? Umów się na konsultację!
